تبلیغات
دغدغه های یک مدد کار اجتماعی - جامعه ما به زندانیان فرصت مجدد نمی دهد
دغدغه های یک مدد کار اجتماعی
همه روز روزه بودن همه شب طواف کردن....
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ :سید حسن موسوی چلک

دلایل بازگشت دوباره مجرمان به ندامتگاه ها

سلامت نیوز :آمارها و ارقام نشان می دهد که درصد باورنکردنی از زندانیان آزادشده دوباره به زندان بازمی گردند. طبق آماری که پیش تر یکی از اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس ارائه داد ۴۶ تا ۵۰درصد زندانیان بازگشت مجدد به زندان دارند


به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه شهروند ،شکور پورحسین ضمن ارائه این آمار به خانه ملت گفت: «متاسفانه در کشور هیچ برنامه ای برای زندانیان پس از خروج از زندان وجود ندارد و همین امر سبب شده با بازگشت مجدد نیمی از زندانیان به زندان مواجه باشیم.» پیش از این محمدباقر الفت، معاون اجتماعی و پیشگیری قوه قضایی نیز اعلام کرده بود: «۴۰ تا ۴۶درصد از زندانیان پس از آزادی دوباره به زندان بازمی گردند.» 


حساسیت ها در این رابطه بیشتر متوجه مجرمان خرد و افرادی که برای نخستین بار مرتکب جرم می شوند است. کارشناسان در گفت وگو با همشهری موانع این آسیب اجتماعی را بررسی می کنند؛ به زعم آنان نه زندان ها شرایط بازپروری و بازتوانی زندانیان را فراهم کرده اند و نه در جامعه پناهگاه و ماوایی برای پذیرش آنان وجود دارد

راهکارهایی که صاحب نظران این حوزه ارائه می دهند بیشتر به تقویت مهارت آموزی ها در زندان و همچنین عواملی که جامعه را برای پذیرش این افراد آماده می سازد متمرکز است


مجرمان از جامعه سبقت گرفته اند 

الان زندان به اتاق فکر مجرمان تبدیل شده و از این رو فردی که به زندان می رود، خواه ناخواه ویروس جرم به او تزریق می شود. زندان محلی است برای آموزش های فوق العاده تخصصی و پیچیده جرم که آخرین و جدیدترین تجربیات مجرمانه را انتقال می دهد؛ به طوری که منشا شکل گیری شبکه های مافیایی زیرزمینی و تمام جرم های سازمان یافته اگر عمیقا ریشه یابی شود سر از زندان درمی آورد

زندان متاسفانه فاقد آموزش های مثبت و به اندازه کافی است. افراد به دلیل جرم های خرد سر از زندان درمی آورند و در آن اتاق فکر مجرمانه آموزش های نوین بزهکاری را کسب می کنند.

زندانی پس از رهایی این بار با هدف انجام رفتارهای فوق تخصصی مجرمانه با میزان تخریب بالا وارد اجتماع می شود. مثلا اگر یک زندانی برای بار اول به علت کلاهبرداری ۱۰ تا ۲۰میلیونی به زندان رفته باشد پس از آزادی نه تنها ندامت و پشیمانی در او دیده نمی شود که حتی این بار تحت لوای آموزشی که کسب کرده برای انجام کلاهبرداری های میلیاردی دست به کار می شود


از این منظر زندان هاعملکرد برعکس دارند، وقتی زندانی آموزش های مثبت و در جهت اجتماعی شدن را در زمان حبس کسب نکرده و به جای آن آموزش منفی دریافت کرده، در این شرایط اگر او را آزاد کنیم ناخواسته به بدنه جرم خدمت کرده ایم. البته جمعیت زندانیان هم اکنون چندبرابر ظرفیت است و این شرایط کنترل و آموزش زندانی را دشوار تر می کند. جمعیت زیاد زندانیان خود مزید بر علت است

دستگاه قضایی در این شرایط سیاست های حبس زدایی را در پیش گرفته اما تا زمانی که مجرم آموزش لازم تربیتی در جهت اجتماعی شدن را حین مجازات نبیند و تغییر رفتار در او دیده نشود، چرخه زندان و ارتکاب جرم ادامه دار خواهد بود. برای جلوگیری از ارتکاب جرم مجدد، یکی از راهکارها، آموزش ماموران پلیس است

زندانی آزادشده با توجه به آموزش هایی که در زندان کسب کرده تبدیل به یک مجرم بالقوه، پیچیده و حرفه ای می شود. جرمی که به خاطر آن به زندان افتاده به مثابه یک نرم افزار قدیمی و منسوج است که در زندان به روزرسانی می شود و ارتقا می یابد. در این شرایط آموزش پلیس به طوری که ماموران را یک قدم از مجرم پیش تر قرار دهد بسیار ضروری و حیاتی است. باید پلیس پیچیده تری تربیت کنیم تا بتواند حریف یک مجرم پیچیده شود

اکنون درجه پیچیدگی جرایم روزبه روز افزایش می یابد و متاسفانه درجه پیچیدگی مجرمان از پلیس بیشتر است. بزرگ ترین نقصی که در این باره وجود دارد ایمن سازی و مصونیت بخشی برای آحاد جامعه نسبت به جرم و مجرم است. مصونیت بخشی و ایمن سازی تنها از طریق پیشگیری صورت می گیرد اما متاسفانه در زمینه پیشگیری نیز بسیار ناکارآمد و ضعیف عمل کرده ایم

نه افراد عادی و نه خرده مجرمان در جامعه ما هیچ کدام در مقابل جرم واکسینه نشده اند. این در حالی است که نسخه شفابخش تنها پیشگیری است. در کشور ما ۲۸نهاد وظیفه پیشگیری دارند اما متاسفانه به دلیل افتراق اندیشه و نظرات و به خاطر تقابل با یکدیگر فقط بودجه به هدر می دهند

متاسفانه هیچ گونه برنامه اثربخش، مفید و کارسازی در این زمینه انجام نمی شود. لذا مجرم در بخش پیشگیری نیز چندقدم جلوتر از جامعه ما حرکت می کند و به راحتی قربانیان خود را به دام می اندازد. همچنین اطلاع رسانی و آگاهی بخشی در جامعه ما نسبت به جرم بسیار ضعیف است

رسانه ملی سهم و نقش مهمی در این خصوص دارد و می تواند اقدامات پرفایده ای در راستای کاهش جرم و جلوگیری از چرخه به زندان رفتن مجرمان انجام دهد. اما متاسفانه هیچ گونه برنامه و سیاست ثمربخشی در این حوزه هم مشاهده نمی شود و غالبا گاهی به هنگام ضرورت به صورت مقطعی و کوتاه مدت کارهایی صورت می گیرد که خروجی مناسبی ندارد

 
جامعه ما به زندانیان فرصت مجدد نمی دهد 

سیدحسن موسوی چلک، رئیس انجمن مددکاران اجتماعی کشور بازتوانی مجرمان بعد از زندان یکی از مباحث مهم در مجازات به معنای عام است. در این بخش چند مولفه تاثیرگذار است تا مداخلاتی که در این حوزه انجام می شود اثربخشی لازم را ایجاد کند


ابتدا برنامه های داخل زندان باید ارزیابی شود. فرقی نمی کند که مجرم چه نوع جرمی را مرتکب شده باشد. باید این برنامه در جهت تربیت و آموزش زندانی باشد. متاسفانه واضح و مبرهن است که زندان های ما با توجه به جمعیت رو به انفجار و ظرفیت و توانمندی اندک شان، چنین قابلیتی ندارند

نکته دوم بستر سازی برای مراقبت های پس از خروج از زندان است. معمولا این اقدام از زمان پذیرش افراد در زندان باید آغاز شود. لذا اگر ما از داخل زندان برای هنگام خروج زندانیان برنامه ریزی کنیم می توانیم بسترهایی را برای جلوگیری از آسیب های پس از خروج مهیا کنیم

بخشی از این بسترسازی به پذیرش اجتماعی (در خانواده، محیط اجتماعی و حتی برای فرد زندانی) بازمی گردد. گاهی حتی برای خود زندانی نیز پذیرش این موضوع دشوار است که بتواند از چرخه جرم و برچسب زنی ها رهایی یابد. همچنین حمایت های روانی و اجتماعی در خانواده بسیار تاثیرگذار است همچنین از همه مهم تر بستر پذیرش مجرمان در جامعه نیز باید مهیا شود تا مسیر زندانیان به سوی زندگی سالم فراهم شود. نکته سوم مربوط به بازنگری در قوانین و ضوابط است

سیاستگذاری های دستگاه ها در این عرصه باید به سمتی باشد که کمک کند به بازتوانی و دسترسی به برخی از تسهیلاتی که می تواند در توانمندی زندانیان موثر باشد. نکته چهارم موضوع مسئولیت اجتماعی است؛ مسئولیت اجتماعی که بنگاه ها و شرکت های خصوصی و ظرفیت های مختلف مشابه در کشور دارند

موسسات و شرکت هایی در کشور وجود دارند که شرط ورود و استخدام کارکنان خود را دارا بودن حداقل یک سابقه کیفری اعلام کرده اند! این شرکت ها بسیار انگشت شمارند. اما این اقدامات بسیار کارساز بوده و به اجتماعی شدن مجرمان بسیار کمک می کند


تحقیقات نشان داده که اینگونه اقدامات برای رهایی از برچسب زنی نیز موثر هستند. در این رابطه مورد دیگری که در جامعه به شدت به آن نیاز داریم و نباید نسبت به آن غفلت کنیم، سهم مردم، سازمان های غیردولتی و اصناف است. این گروه ها می توانند برای بازگشت زندانیان به زندگی سالم معجزه کنند. معمولا مقاومت هایی برای پذیرش سابقه دارها و دادن فرصت مجدد به آنها زیاد است

اعتماد مردم نسبت به این افراد اندک است و ناخودآگاه جامعه نیز دیوارهای بلندی مقابل آنها قرار می دهد. در این شرایط اگر مجرمان هم بخواهند به زندگی سالم بازگردند این موانع آنها را به انزجار و خستگی وامی دارد تا دوباره به سمت جرم گرایش پیدا کنند

نکته پنجم به نوع مجازات ها در جامعه ما برمی گردد. آیا افرادی که در جامعه مرتکب جرم می شوند الزاما مجازات آنها زندان باید باشد؟ استفاده از مجازات های جایگزین حبس و تقویب رویکرد عدالت ترمیمی می تواند به اثربخشی بیشتر مجازات ها کمک کند. در عین حال این اثربخشی می تواند به خانواده و جامعه نیز منتقل شود

معمولا اینطور نیست که زندان همیشه اثربخشی لازم را برای جلوگیری از وقوع جرم داشته باشد. تجربه نشان داده که اینگونه رویکرد ها اثربخشی لازم را ندارد. اگر از ابتدا در هنگام صدور حکم برای مجرمان، مشاوران و مددکاران اجتماعی در کنار قضات باشند مطمئنا مسیر زندان برای اغلب مجرمان انتخاب نخواهد شد


دلایل ارتکاب به جرم برطرف نمی شود 

در جامعه ما دلایل و اهرم های فشاری که افراد را به ارتکاب جرم سوق می دهد به درستی ریشه یابی و برطرف نمی شود. فردی که مرتکب جرم می شود و به زندان می رود، انگیزه و دلایلی برای ارتکاب به جرم دارد. اغلب دلایل ارتکاب به جرم، ریشه در مولفه های اقتصادی و اجتماعی دارند

متاسفانه در نظام تنبیهی و مجازات ما انگیزه ها و علل اصلی ارتکاب به جرم بررسی نمی شود. فرض کنید فردی در اجتماع به علت فشار های اقتصادی برای نخستین بار دست به سرقت می زند. فشار اقتصادی و فقر دلیل اصلی برای ارتکاب به این جرم است. بدیهی است وقتی این عوامل جاذبه و توجیهی جرم از میان برداشته شود، مجرم دوباره به دنیای بزهکاری و تبهکاری بازنمی گردد

از این رو آنچه اهمیت اساسی دارد خشکاندن ریشه های عواملی است که مجرمان را بعد از رهایی از زندان در تگناها قرار می دهد. مجرمان خرد بعد از رهایی از زندان مدت کوتاهی -۲یا۳ماهه، به علت فشارهای روحی و روانی که حبس درپی دارد- دست به ارتکاب جرم نمی زنند

اما از آنجا که یکی از ویژگی های هر انسان، نسیان و فراموشی است بعد از مدتی اثرات بازدارنده حبس به فراموشی سپرده می شود و دوباره مشکلات و مسائل حل نشده -همان انگیزه ها برای توجیه جرم- مطرح می شود

همزمان با کمرنگ شدن اثرات تنبیهی و بازدارنده زندان و قوت گرفتن عوامل توجیه جرم، در جامعه نیز هیچ گونه بستری برای پذیرش زندانی و مجرم سابقه دار مهیا نیست؛ اگر افراد عادی برای رفع نیازهای مالی به سختی می توانند شغلی بیابند و کسب درآمد کنند، در صورت دارا بودن سوءپیشینه گاهی اصلا نمی توانند جایی مشغول به کار شوند، چراکه دیدگاه جامعه نسبت به افراد سابقه دار کاملا منفی است

نتیجه این عدم پذیرش ها، طردشدن ها و انزواهای مخرب اجتماعی، سرخوردگی، انزجار، ناامیدی و در پایان بازگشت فرد سابقه دار به دنیای مجرمانه است. از سویی دیگر در زندان هم ما برای تربیت زندانیان با مشکلات زیادی مواجه هستیم. زندان برای مجرمان آیینه عبرت نیست و در آن آموزش ها و مهارت های زندگی حلقه مفقوده است

اگر در زندان به مجرمان آموزش های شغلی و حرفه ای و همچنین مهارت های زندگی ارائه شود زندانی پس از رهایی حتی با وجود همه مشکلات موجود مانند عدم پذیرش اجتماع، برچسب زنی و... تا حدودی می تواند انگیزه خود را تقویت کند و برای ساختن یک زندگی سالم گام بردارد

متاسفانه در زندان چنین شرایطی برای زندانیان مهیا نیست و آموزش و انتقال جرم از یک زندانی به زندانی دیگر در زندان های ما بسیار بیشتر و اثربخش تر از آموزش مثبت در جهت مهارت زندگی و دوری از دنیای مجرمانه است.

سلامت نیوز به نقل از روزنامه شهروند/اول اسفند 97





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
1397/12/1
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی