دغدغه های یک مدد کار اجتماعی
همه روز روزه بودن همه شب طواف کردن....
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ :سید حسن موسوی چلک

نااطمینانی از آینده و ضعف رفتار تاب‌آورانه در بلایای طبیعی

سیدحسن موسوی‌چلک، رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران


انسان‌ها در طول تاریخ در معرض حوادثImage result for ‫موسوی چلک‬‎ و بلایای مختلفی در حوزه‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و طبیعی و غیرطبیعی قرار می‌گیرند. از جمله این حوادث طبیعی می‌توان به زلزله، سیل، طوفان و... اشاره کرد. بدون شک در این شرایط یکی از مهم‌ترین مهارت‌ها، مهارت تاب‌آوری اجتماعی و فردی است که می‌تواند تکیه‌گاه مناسبی برای مدیریت بحران‌ها و خروج سازگارانه در چنین شرایطی باشد. توضیح این نکته در ابتدای این یادداشت ضروری است که منظور من از تاب‌آوری «سوختن و ساختن نیست» بلکه تاب‌آوری را یک فرایند فعالانه می‌دانم که قبل، حین و بعد از بحران‌های طبیعی می‌تواند کاربرد داشته باشد. در چنین حالتی مردم یاد می‌گیرند چگونه بر بحران‌های طبیعی از قبیل سیل غلبه کنند و اینکه یاد می‌گیرند که چگونه با شرایط سخت پس از بحران‌ها سازگار شوند و خود را آماده مواجه شدن با مشکلات آینده کنند. در واقع نشان دادن واکنش‌های منطقی در این شرایط سخت و دشوار می‌تواند نشانه‌ای از توانمندی مردم برای خروج از بحران‌ها باشد تا بتواند قدرت ترمیم‌پذیری خود را افزایش دهند و بر اوضاع تسلط داشته باشند.  با وجود اهمیت این مهارت در زندگی روزمره و نه فقط در شرایط بحرانی، شاهد بی‌توجهی یا کم توجهی به این موضوع هستیم. گرچه فقط مردم نیستند که در این زمینه مشکل دارند بلکه نحوه مدیریت بحران هم می‌تواند بر این رفتار مغایر تاب‌آوری اجتماعی در جامعه در شرایط بحران دامن بزند.  تاملی بر رفتار مردم در جوامع مختلف نشان می‌دهد که همیشه رفتار مردم یکسان نیست. در اینجا به چند نکته می‌خواهم اشاره کنم که چرا مردم رفتاری مغایر تاب‌آوری در شرایط بحران‌های طبیعی از خود نشان می‌دهند.  شدت بحران و تأثیری که مردم از بحران‌ها می‌پذیرند (مثل سیل اخیر که بیش از 20 استان کشور را درگیر کرده بود) بر نحوه رفتار مردم تأثیر می‌گذارد. در سیل اخیر که تقریبا به اذعان مسئولان مرتبط در کشور ما بی‌سابقه بود و آثار تخریبی که سیل از خود بر جای گذاشت بر رفتار مردم تأثیر گذاشت. نداشتن تجربه چنین شرایطی موجب شد که هم مردم و هم مسئولان غافلگیر شوند و نتوانند واکنش‌های منطقی داشته باشند.  نااطمینانی از عملکرد مدیران و دستگاه‌های مرتبط یکی از مهم‌ترین دلایل در نشان دادن واکنش‌های منطقی یا غیرمنطقی درچنین شرایطی است. وقتی مردم به بحران‌های قبلی نگاه می‌کنند و اینگونه تحلیل می‌کنند که مسئولان به قول‌های خود عمل نکردند یا آنگونه که می‌بایست عمل نکردند به‌مراتب برای تضمین آینده خود تلاش می‌کنند همه مطالبات خود را به‌صورت آنی دریافت کنند. گر چه اگر واقع‌بینانه نگاه کنیم جبران این میزان تخریب که سیل در کشور به‌وجود آورده، نه در ایران که در هیچ کشوری در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نخواهد بود. اما این واقعیت را هم باید درنظر داشته باشیم که در سیل اخیر بعضی از مردم همه دارایی‌های خود را از دست دادند و نسبت به آینده خود نگرانی زیادی داشته و دارند. لذا در چنین شرایطی که تجارب قبلی هم نشان از عملکرد نه چندان خوب دستگاه‌های مسئول دارد موجب می‌شود تا مردم نسبت به آینده خود نگرانی بیشتری داشته باشند. همین که احساس تنهایی در وجود آنها رخنه کند زمینه را برای بروز رفتار‌های غیرمنطقی از نظر ما و منطقی از نظر خودشان بیش از پیش فراهم می‌کند. چراکه احساس بی‌پشتوانگی می‌کند. گر چه ما در چنین شرایطی شاهد مشارکت و کمک مردم به‌صورت حضوری، مالی و غیرمالی و... هستیم ولی تجربه زیسته مردم (که خیلی هم با واقعیت مغایر نیست) نشان می‌دهد که این مشارکت ادامه‌دار نخواهد بود.  متأسفانه عده‌ای هم از طرق مختلف بر این فضای بی‌اعتمادی به نهاد‌ها و افزایش نگرانی به آینده دامن می‌زنند و این شرایط هم می‌تواند رفتار مردم را تحت‌الشعاع قرار دهد.

مطالبات نهفته و مانده قبلی مردم در کشور (در شرایط قبل از این چنین بحران‌هایی) هم می‌تواند بر نوع واکنش‌های مردم تأثیر بگذارد. لذا عده‌ای قلیل از مردم بحران‌ها را فرصتی برای پیگیری و تحقق آن مطالبات می‌دانند.

 منبع: روزنامه همشهری:14/2/98





نوع مطلب : مصاحبه ها، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
1398/02/15
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی