دغدغه های یک مدد کار اجتماعی
همه روز روزه بودن همه شب طواف کردن....
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ :سید حسن موسوی چلک

یادداشت:کاهش جمعیت به کرونا ربطی ندارد

سیدحسن موسوی‌چلک- رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران

سید حسن موسوی چلک - خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News ...

یکی از موضوعاتی که این رو‌زها به مناسبت روز ملی جمعیت درباره‌ آن بیشتر صحبت شد، کاهش نگران‌کننده رشد جمعیت در کشور است. عده‌ای هم این شرایط را به کرونا ربط می‌دهند. این در حالی است که تأملی بر روند آمار سرشماری‌های کشور در سال‌های مختلف خود گویای این است که این روند کاهشی از دهه‌ها قبل آغاز شده است. آمارها نشان می‌دهند که شاخص «نرخ باروری کل» که در سال ۱۳۶۵ در حدود ۶٫۴ فرزند بوده، مطابق بند «ج» خطوط کلی سیاست تحدید موالید کشور برنامه اول توسعه در سال ۱۳۶۷ به‌گونه‌ای هدف‌گذاری شد که تا سال ۱۳۹۰ به حدود چهار فرزند کاهش یابد؛ اما نکته مهم اینجا بود که این هدف‌گذاری در اوایل دهه 70 جامه عمل پوشید، اما باید بپذیریم که در ادامه فعالیت‌های مرتبط با کنترل جمعیت در کشور به جایی رسیدیم که در سال ۱۳۹۰، مقدار این شاخص به‌جای رقم چهار، به رقمی در حدود ۱٫۷۴ کاهش پیدا کرده است. همین‌طور براساس آمارهای رسمی ارائه‌شده می‌توان گفت «در سال ۱۳۹۷ تعداد یک‌میلیون‌و ۳۶۷ هزار ولادت به ثبت رسیده که در مقایسه با سال قبل آن، ۱۲۰ هزار کاهش داشته است. این مقدار کاهش که برای سومین سال متوالی در سال‌های اخیر روند کاهشی را نشان داده است، پس از حدود ۴۱ هزار کاهش برای دوره ۱۳۹۶ نسبت به ۱۳۹۵ و ۴۲ هزار کاهش برای دوره ۱۳۹۵ نسبت به ۱۳۹۴ مشاهده شده است». یا براساس آمار‌های موجود «در سال ۱۳۶۵ جمعیت زنان ۱۵تا ۴۹ساله (در سن باروری) در حدود ۱۰میلیون‌و ۵۰۰ هزار نفر بوده که از این تعداد زن، سالانه در حدود دو میلیون ولادت به ثبت ‌رسیده است. با گذشت سه دهه یعنی ۳۰ سال، در سال ۱۳۹۵ جمعیت زنان ۱۵تا ۴۹ساله به حدود ۲۲میلیون‌و ۷۰۰ هزار نفر می‌رسد که از این تعداد زن فقط در حدود یک‌میلیون‌و ۵۳۰ هزار ولادت به ثبت رسیده و در مقایسه با تغییرات صورت‌گرفته در چند دهه یادشده، مشاهده می‌شود که با وجود افزایش جمعیت زنان در سن باروری به میزان ۱۲ میلیون نفر (حدود ۲٫۲ برابر)، تعداد موالید حدود ۵۰۰ هزار مورد (حدود ۰٫۸ برابر) کمتر شده که با درنظرگرفتن هردوی این تغییرات، در سال ۱۳۹۵ کاهشی در حدود ۲٫۸ برابر نسبت به ولادت‌های مورد انتظار با الگوی نرخ باروری عمومی حاصل تقسیم ولادت‌ها بر جمعیت زنان در سن باروری» در دهه‌ ۱۳۶۰ به دست می‌آید». همین اعداد رسمی نشان می‌دهد تقلیل این شرایط کاهشی رشد جمعیت به دوران مربوط به کرونا تحلیل درستی نیست. با توجه به روند کاهشی ازدواج به‌دلیل شرایط مختلفی که کرونا در حوزه خانواده، اقتصاد، اشتغال و بی‌کاری و... ایجاد کرد، در سال 1399 ممکن است روند کاهشی بیشتر هم شود. گرچه قرارگرفتن در دوران پنجره جمعیتی در کشور می‌توانست یا حتی می‌تواند یک فرصت ارزشمند و طلایی برای پویایی و بالندگی محسوب شود، البته به شرطی که با سیاست‌گذاری‌های مناسب بتوان از این ظرفیت جمعیت فعال به‌درستی استفاده کرد، در غیر این صورت خود می‌تواند تهدیدی جدی قلمداد شود. در تعریف این وضعیت چنین گفته می‌شود که وضعیتی است که حاصل جمع جمعیت جوان و میان‌سال (۱۵ تا ۶۴ساله) یک کشور که «جمعیت مولد» نامیده می‌شود به حداکثر میزان خود در دوران حدودا صدساله توسعه‌یافتگی آن کشور می‌رسد و هم‌‌اکنون طبق آخرین سرشماری، این میزان به ۶۹٫۹ درصد یعنی بیش از دوسوم جمعیت کشور (حاصل جمع ۲۵٫۱ درصد جمعیت جوانان ۱۵ تا ۲۹ ساله و ۴۴٫۸ درصد جمعیت میان‌سالان ۳۰ تا ۶۴ساله) رسیده است. این شرایط نشان می‌دهند که زنگ خطر کاهش جمعیت در ایران بیش از دو دهه است که به صدا درآمده است. خاطرم هست سال 1382 گزارشی با عنوان تحلیل مسئله سالمندی در ایران در نشریه «برنامه» سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور (در آن زمان کارمند آن سازمان بودم) نوشته بودم. یکی از استادان جمعیت‌شناسی با من تماس گرفت و گزارش ارزشمندی را که در این زمینه تهیه کرده بودند، در اختیار من قرار داد که آن گزارش هم که بسیار قوی‌تر از کار من بود، همین موضوع را تأیید می‌کرد. اینکه بعد از سال‌ها سیاست‌های کلی جمعیت نوشته و ابلاغ می‌شود، بخشی ناشی از همین نگرانی‌ها بود. گرچه فکر می‌کنم این سیاست‌ها هم نتوانست تأثیر مثبتی بر روند افزایش جمعیت داشته باشد که بررسی دلایل آن خود نیازمند نوشتن کتاب خواهد بود. بدون شک ادامه این روند تأثیرات منفی متعددی در حوزه‌های اقتصادی، امنیتی، خانواده و سیاسی بر جامعه ما تحمیل خواهد کرد که از جمله آنها می‌توان به افزایش بار تکفل، کاهش جمعیت در سن کار، پایین‌آمدن نرخ پس‌انداز خانواده، کاهش رشد اقتصادی، افزایش تقاضای بازنشسته‌های فعلی و فشار بر نظام‌های بیمه‌ای، شکاف‌های (فاصله) نسلی در اثر به‌هم‌خوردن توازن جمعیت نسل‌ها، کم‌رنگ‌ترشدن پوشش چترهای حمایتی خانواده از سالمندان، تهدید امنیت کشور به‌دلیل کاهش جمعیت و... اشاره كرد که بدون شک این شرایط در حوزه‌های اجتماعی و سازمان‌های اجتماعی هم تأثیرات متفاوتی خواهد گذاشت که به نظر می‌رسد با وضعیت فعلی‌ای که این سازمان‌ها دارند، توان پاسخ‌گویی به این مشکلات را نخواهند داشت

منبع: روزنامه شرق/6 خرداد99

 





نوع مطلب : یادداشت ها، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
1399/03/6





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic